Ełk
Przed zbliżającymi się zaduszkami, wielu Ełczan przekracza bramę główną tutejszego cmentarza komunalnego nr 1, aby porządkować groby bliskich. Dlaczego ta nekropolia z 1801 roku powstała właśnie tu?
mówi Dariusz Jurczak z Muzeum Historycznego w Ełku i dodał, gdzie grzebano zmarłych wcześniej.
Rafał Żytyniec, dyrektor muzeum dotarł do informacji o fundatorze pierwszego cmentarnego muru.
Istniały także dwie inne nekropolie.
Co ciekawe, idąc aleją wprost za główną cmentarną bramą, Ełczanie i przyjezdni mają pod stopami tę samą ziemię, po której poruszali się choćby król Władysław IV czy car Aleksander I.
Nie tylko zresztą droga.
Dodał Dariusz Jurczak.
Jak już wspomnieliśmy, ełcki cmentarz komunalny nr 1 jest wyjątkową, ponieważ jedną z najstarszych nekropolii w skali kraju i Europy. Pochowanych jest tu wiele znanych osób.
– Wśród nich Józef Kącki- pierwszy ełcki proboszcz – mówi Rafał Żytyniec dyrektor Muzeum Historycznego w Ełku.
Kącki spoczął w Kaplicy Kanoników Regularnych Laterańskich. W dużo skromniejszym grobie leży zmarły w 1935 roku pastor Bruno Rathke, który Polakom tu nie sprzyjał.
Na tej nekropolii leży także pierwszy powojenny ełcki burmistrz.
Dodał Żytyniec.
Może zastanawiać duża liczba mogił dzieci zmarłych w pierwszych powojennych latach.
– Wtedy była tu słaba opieka medyczna – mówi Dariusz Jurczak z Muzeum Historycznego w Ełku.
A zatem przyczyną nie była epidemia, choć ta niegdyś zebrała w Ełku swoje śmiertelne żniwa, a jej ofiary pochowano niedaleko tego cmentarza.
Przypomina Dariusz Jurczak.
Na cmentarzu komunalnym nr 1 w Ełku z 1801 roku stoi kilka wyróżniających się obiektów architektury.
– Wśród nich kaplica zakonników- mówi Dariusz Jurczak.
Ten budynek został zniszczony.
Podobnie, podczas I wojny światowej dewastacji uległa znaczna część tej nekropolii.
dodał Rafał Żytyniec.
Innym ciekawym obiektem jest cmentarna kaplica. Kiedy została zbudowana?
Ełccy muzealnicy planują zgłębić historię całej nekropolii.
Zapowiada dyrektor Żytyniec.
Na uwagę zasługuje wojskowa część ełckiego cmentarza komunalnego nr 1, powstałego na początku XIX wieku.
Jak mówi Dariusz Jurczak z Muzeum Historycznego w Ełku, w centralnej alei tego obszaru pochowano dowódcę brygady Landwehry.
Ta wojskowa część nekropolii wciąż zastanawia historyków.
Groby żołnierzy z I wojny światowej ustawiono zgodnie z ustalonym z góry planem.
Powiedział dr Rafał Żytyniec i dodał, ze są tu ślady szacunku do przeciwnika, który obowiązywał jeszcze podczas walk w latach 1914-1918.
Dlaczego na tej nekropolii nie ma żołnierzy niemieckich z II wojny światowej?
Jak ginęli pochowani tu Rosjanie? Okazuje się, że wcale nie w wyniku walk podczas II wojny światowej.
Co ciekawe, obok pomnika z tablicą „Bohaterom poległym o wolność Polski w latach 1939-1945” pochowano Rosjan.
Dodał Rafał Żytyniec.
Od wtorku przekazywaliśmy słuchaczom mniej znane fakty dotyczące historii ełckiego cmentarza komunalnego nr 1- to dzięki informacjom przekazanym 26 października podczas wspólnego spaceru po tej nekropolii z Rafałem Żytyńcem oraz Dariuszem Jurczakiem z Muzeum Historycznego w Ełku.
Muzealnicy zapowiadają dalsze badania dziejów tej nekropolii. To co już dotąd udało się ustalić, jest interesujące- w tym, historia osób tu pochowanych, choć część z nich nie sprzyjała Polakom.
Podsumował dr Rafał Żytyniec, dyrektor Muzeum Historycznego w Ełku i dodał, że najbliższe dni takim refleksjom sprzyjają.
Dariusz Jurczak przypomina, że nekropolie są swego rodzaju soczewką.















