Ełk
Co sprawiło, że Polska wróciła na mapę Europy? Nie tylko klęska zaborców w pierwszej wojnie światowej, ale także dziesięciolecia przygotowań, wykształcenie polskich kadr wojskowych i zaangażowanie społeczeństwa. Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku było efektem wielu wydarzeń i procesów historycznych.
O tym, co zadecydowało o sukcesie Polaków po 123 latach zaborów, rozmawialiśmy w poniedziałek (09.11) w Radiu 5 z dr. Jakubem Knyżewskim i Dariuszem Jurczakiem z Ełckiego Muzeum Historycznego.
Jednym z najważniejszych czynników była wyjątkowa sytuacja międzynarodowa. Po raz pierwszy wszyscy trzej zaborcy znaleźli się w gronie państw pokonanych lub pogrążonych w kryzysie.
Mówi dr Jakub Knyżewski.
Jednak sprzyjające okoliczności polityczne nie wystarczyłyby, gdyby Polacy nie byli przygotowani do wykorzystania historycznej szansy.
Jak podkreśla Dariusz Jurczak, ogromne znaczenie miała praca organiczna prowadzona po klęsce powstania styczniowego. Ważnym jej elementem było również zdobywanie doświadczenia wojskowego, także w armiach państw zaborczych. Dzięki temu odradzająca się Polska dysponowała wyszkolonymi dowódcami.
Niepodległość nie byłaby jednak możliwa bez zaangażowania szerokich warstw społeczeństwa. Pod koniec pierwszej wojny światowej walka o własne państwo przestała być sprawą jedynie polityków, wojskowych i środowisk niepodległościowych.
Jak zaznacza dr Jakub Knyżewski, istotną rolę odegrało również włączenie obywateli w życie odradzającej się Rzeczypospolitej. Szczególne znaczenie miały działania pierwszych polskich rządów, w tym gabinetu Jędrzeja Moraczewskiego i wprowadzane wówczas reformy społeczne.
11 listopada 1918 roku stał się symboliczną datą odzyskania niepodległości. Odbudowa państwa była jednak procesem, który rozpoczął się znacznie wcześniej i trwał jeszcze przez kolejne lata. Polacy musieli nie tylko wywalczyć wolność, ale także obronić granice i zbudować od podstaw instytucje własnego państwa.
Posłuchaj audycji Gość Radia 5:
